سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان
بلاگ دوره درسي ERP در دانشكده مديريت IT دانشگاه شهيد بهشتي
جلسه اول كلاس در ترم پاييز 86
روز شنبه اولين جلسه از كلاس ERP در ترم جديد برگزار شد. فكر كنم اين كلاس بهتر از كلاس سال قبل اداره بشه. چون اولا مطالب قوي‌تري جمع‌آوري شده و ثانيا مطالب و تدريس آنها هم شكل بهتري به خود گرفته. اضافه بر اين ، تجربه سال قبل هم كمك زيادي مي‌كنه و بهتر ميشه در مورد مطالعات موردي و تمرين‌ها طراحي‌هاي لازم را انجام داد. امسال به اتفاق دكتر عميد هماهنگي بهتري هم وجود داره و در كل فكر كنم بهتر بشه كلاس را اداره كرد و در نهايت مطالب مفيدي را به دانشجويان ارائه كرد. اصولا مباحثي كه جديد و به روز هستند تا مدتي از مشكلات عديده‌اي رنج مي‌برند اما فكر كنم درس ERP تونسته تا اينجا مشكلات خودش را حل كنه. قسمت زيادي از اون مديون مطالعاتي است كه بر روي دانشگاه‌هاي ديگر انجام شد و الگوبرداري مناسبي در اين زمينه اتخاذ شد. اميدوارم ترم جاري با همكاري دانشجويان بتوانيم كار بهتري انجام بديم و حداقل نتيجه مناسبي از كلاس گرفته بشه. در هفته آينده بيشتر بر روي نوع مدول‌ها و سيستم‌هاي نمونه از صنايع مختلف بحث ميشه و اگر دانشجويان كمي در مورد كاربرد هاي سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان تو صنايع مختلف مطالعه كنند، شايد با بحث بيشتر بشه كلاس چالشي و جالبي را ايجاد كرد. البته ديروز مي‌خواستم مطالب را بروز كنم كه به علت برخي مشكلات فني ميسر نشد. در ضمن محتواي درس براي همه ارسال شده و مطالعه موردي هم تا فردا براي گروه اول ارسال ميشه.
دومين همايش تجربيات پياده‌سازي سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان(ERP)

امسال هم به مانند سال گذشته در اواخر آبان ماه شاهد برگزاري همايش دوم تجربيات پياده‌سازي سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان در دانشگاه علم و صنعت خواهيم بود. اين همايش كه در سال گذشته با استقبال مناسبي از سوي جامعه صنعتي و دانشگاهي كشور روبرو شد، با سخنراني مديران پروژه و كارشناسان داخلي و خارجي همراه است. دكتر علي اكبر جلالي هم به مانند سال گذشته دبير علمي اين همايش است . سايت رسمي همايش هم اكنون اجرايي شده و حاوي مطالب متنوعي در مورد اين سيستم‌ها مي‌باشد. علاقمندان براي كسب اطلاعات بيشتر مي‌توانند به آدرس www.irerp.com مراجعه نمايند.
تمرين دوم :طراحي RFPبراي خريد يك سيستم ERP

براي اينكه بتوان سيستمي مطابق با نيازمندي‌هاي سازمان طراحي نمود لازم است تا نيازمندي‌هاي فرايندي به صورت مستند و با رعايت اصول طراحي فرايندگرا در اختيار شركت‌هاي تامين‌كننده قرار گيرد. اين اصول در قالب مستندي تحت عنوان RFP طراحي و ارائه مي‌گردد. اين مستندات پس از استخراج ليست فرايندهاي سازمان و در صورت لزوم ايجاد تغييراتي بهينه در اين سيستم‌ها با استفاده از اصولي كه بر تدوين اين مستندات حاكم است تهيه مي‌شود. بدين ترتيب سازمان با ارسال اين سند براي كليه تامين‌كنندگان درخواست خود را براي خريد سيستمي با مشخصات ذكرشده اعلام مي‌دارد و تامين‌كنندگان نيز با توجه به نوع درخواست نسبت به توانايي خود در جوابگويي به اين درخواست اعلام آمادگي مي‌نمايند. اين درخواست همچنين پايه‌اي براي مقايسه عملكرد تامين‌كنندگان مختلف بدست مي‌دهد و بدين ترتيب سازمان مي‌تواند پس ازدريافت جواب هر تامين‌كننده نسبت به انتخاب گزينه‌هاي مناسب جهت ارائه نهايي اقدام نمايد.
تمرين دوم ارائه شده در كلاس نيز با چنين رويكردي قصد دارد تا ضمن آشنايي دانشجويان با مفاهيم فوق ، ايشان بتوانند با استخراج فرايندها در يك سامان دلخواه نسبن به تهيه مستندات فوق اقدام نموده تا بتوانند در آينده براي سازمان متبوع خود يك سيستم مناسب برنامه‌ريزي منابع سازمان را خريداري نمايند.
طراحي فرآيندي و خريد سيستم :فاز دوم در پياده‌سازي

در اين جلسه قرار است تا درباره فاز دوم يعني فاز انتخاب سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان صحبت كنيم. اين فاز مرحله‌اي بسيار مهم و تاثيرگذار در اثربخشي كل سيستم در طول حياتش در سازمان مي‌باشد. فعاليت‌هايي مانند طراحي فرآيندها، تعيين ميزان انطباق سيستم با خواسته‌هاي سازمان و انتخاب نرم‌افزار با توجه به معيارهاي سازمان از جمله مواردي است كه در اين فاز مورد تجزيه و تحليل قرار مي‌گيرد. ارائه يك مطالعه موردي از شركت ملي مس ايران در اين مورد نيز مي‌تواند به تبيين بهتر اين فعاليت‌ها و بررسي هر كدام كمك شايان توجهي نمايد.
طراحي فرآيندها ازجمله مهمترين كارهايي است كه در اين فاز صورت مي‌پذيرد. متدولوژي‌هايي كه در اين مورد استفاده مي‌شود در كلاس مهندسي مجدد فرآيندها به تفصيل مورد بررسي قرار گرفته است. پس از آن به بررسي قدم‌هاي لازم در تدوين فرايند خريد و انتخاب پرداخته شده و انواع روش‌هاي تصميم‌گيري از جمله روش‌هاي مالي، آماري و برنامه‌ريزي رياضي تشريح خواهد شد.
ارائه تمرين اول(سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان در حوزه‌هاي خاص) در كلاس

در جلسه‌اي كه ديروز برگزار شد، بچه‌هاي كلاس در گروه‌هاي مختلف هر كدام به ارائه يافته‌هاي خود در مورد يك سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان در يك صنعت خاص پرداختند. اين ارائه‌ها از ساختار مناسبي برخوردار بود كه مورد توجه دكتر عميد، استاد كلاس،نيز قرار گرفت. من فكر مي‌كنم با توجه به تازگي اين حوزه از تحقيقات جاي خوبي براي ادامه اين كار وجود دارد تا بتوان با تعريف نيازمندي‌هاي خاص هر حوزه كسب‌وكار چه در صنعت و چه در خدمات به بررسي راهكارهاي فناوري اطلاعات در اين حوزه‌ها و ارائه تجربيات برتر پرداخت. بدين صورت مي‌توان اميدوار بود تا اين تكنولوژي جديد با استقبال بيشتري از سوي بخش‌هاي مختلف روبرو شده و زمينه رشد اين بخش بيش از پيش فراهم شود
تمرين‌هايي كه ديروز در كلاس درباره آ‌نها بحث شد بر روي بيمارستان‌ها و مراكز بهداشتي ، حوزه دفاعي و نظامي، صنعت نفت و صنعت خودرو را شامل مي‌شد كه به صورت مناسبي توانست توانايي‌هاي تخصصي سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان را در اين حوزه‌ها پوشش دهد. البته در هفته آينده دو گروه باقيمانده در حوزه مخابرات و معدن و فولاد به ارائه نتايج خود خواهند پرداخت. اميدوارم بتوانيم با استفاده از يافته‌هاي تحقيقاتي در اين كلاس و ايجاد ارتباط با بخش صنعت و خدمات بتوانيم يافته‌هايمان را به اين بخش‌ها منتقل نماييم
سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان براي دانشگاهها
جلسه چهارشنبه 24 آبان در كلاس ERP من باتفاق صدرا در كلاس مروري داشتيم بر صنعت ERP دانشگاهي. در اين گزارش پس از مقدمه فروشندگان عمده اين صنعت، ماژول‌هاي عمده توضيح داده شدند و پياده‌سازي ERP در دانشگاه مك‌گيل كانادا به عنوان يك كيس مطرح گرديد.فايل ارائه اين گزارش را مي توانيد در اينجا ببينيد.
برگزاري همايش تجربيات پياده‌سازي سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان

روز يكشنبه 21 آبانماه در دانشگاه علم و صنعت همايش تجربيات پياده‌سازي سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان به همت دانشگاه و شركت‌هاي پردازش سيستم‌هاي مجازي و خدمات انفورماتيك راهبر برگزار شد. در اين همايش كه در حدود 500 نفر از كارشناسان و متخصصين سازمان‌ها و صنايع بزرگ و كوچك كشور حضور داشتند،شركت‌هايي كه به پياده‌سازي اين سيستم پرداخته بودند تجربيات خود را در قالب سخنراني و كارگاه به ديگران منتقل نمودند. با توجه به اينكه سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان اولويت اول فناوري اطلاعات در سازمان‌هاي امروزي است، اين همايش از اهميت بالايي برخوردار بود. در حاشيه اين همايش نيز شركت‌هاي انفورماتيكي داخلي و خارجي در قالب يك نمايشگاه به ارائه محصولات خود دراين زمينه پرداختند. به دليل اهميت و رويكرد جديدي كه به سمت اين سيستم‌ها صورت گرفته، اطلاع‌رساني در اين زمينه و آموزش نيروي انساني از اهميت بالايي برخوردار است و بدين دليل برگزاري چنين همايش‌هايي مي‌تواند زمينه را جهت گسترش اين صنعت در داخل كشور فراهم آورد.
فاز انطباق و امكان‌سنجي ERP

در جلسه قبلي كلاس در ارتباط با چرخه عمر سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان صحبت شد و فازهاي يك پروژه سيستم برنامه‌ريزي منابع سازمان تشريح شد. اما در ادامه همان مطالب اين هفته به تشريح اولين فاز خواهيم پرداخت. سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان به علت پيچيدگي و گراني بايد با فرايندها ‌و استراتژي‌هاي سازمان هماهنگ شود و اين امر امكان‌سنجي را به عنوان يك امر حياتي مطرح مي‌نمايد. فاز انطباق فازي است كه بر طبق مدل پاستور اولين فاز بشمار مي‌رود. در اين فاز امكان‌سنجي صورت مي‌گيرد. برآورد بازار، برآورد مالي، برآورد امكانات سازمان در بخش نرم‌افزار، سخت‌افزار و نيروي انساني به همراه شناسايي نقاط قوت و ضعف سازمان از جمله كارهاي مهمي است كه در اين بخش صورت مي‌پذيرد. سعي مي‌شود در كلاس چندين مدل معروف در اين زمينه از جمله مدل تار عنكبوتي تشريح شده و مراحل انجام چنين پروژه‌اي مرور شود. در پايان اين كلاس هدف آن است كه دانشجويان در سازمان متبوع خود بتوانند چنين پروژه‌‌اي را پياده نمايند. براي مطالعه در اين زمينه قبل از كلاس توصيه مي‌شود تا متدولوژي‌هاي امكان‌سنجي در توسعه سيستم‌هاي اطلاعاتي مرور شده تا بهتر بتوان مدل‌هاي ارائه شده را درك نمود.
آشنايي با ERPهاي صنايع مختلف
از جمله كارهاي كلاس ERP كه در جلسات آينده كلاس ارائه خواهيم كرد معرفي vendorهاي معتبر ERP در صنايع مختلف است. فكر مي‌كنم براي ارائه يك گزارش جامع بد نباشد كه چند تا از موارد زير را هم در گزارش‌هامان داشته باشيم.
معرفي Magic Quadrant مربوط
ارائه يك RFP در صنعت مربوطه از سايت هاي معتبري همچون Technologyevaluation.com
بررسي يك پرونده (Case) مناسب در صنعت مربوط (ترجيحاً ايراني)
معيارهاي انتخاب ERP در صنعت مربوط
دسته‌بندي بازار و ERPهاي عرضه‌شده براي هر دسته
معرفي سايت‌ها يا بلاگ‌هاي معتبري كه در موضوع وجود دارند.

البته اين موارد صرفاً به صورت پيشنهاد عرضه شده‌اند و هر گروه به صلاحديد خودش موارد لازمي را حذف يا اضافه خواهد كرد.
مقالات سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان در روزنامه فناوران

روزنامه فناوران به علت نزديكي برگزاري همايش سيستم‌هاي برنامه‌ريزي منابع سازمان در دانشگاه علم و صنعت هر هفته يك مقاله در اين مورد چاپ مي‌كند. اين مقاله در بخش گزارش قابل دسترسي است. چند تا از اين مقاله‌ها كه كار من مي‌باشد ظرف چند هفته گذشته در اين روزنامه كه تنها روزنامه فناوري اطلاعات در ايران مي‌باشد چاپ شده. اميدوارم بتونيد از مقالات فوق استفاده كنيد. اين مقالات در روي وب سايت اين روزنامه و در بخش گزارش آورده شده است. در هفته‌هاي بعد نيز از اين دست مقالات در اين روزنامه به چاپ خواهد رسيد